Özel sektör döviz topluyor, kamu borçlanıyor

0 7

Finans dışı özel sektör FX borçlarını  azaltıyor

TCMB’nin açıkladığı şirketlerin toplam varlık ve yükümlülüklerine göre, şirketlerin toplam döviz açık pozisyonu Kasım sonu itibariyle 158.3 milyar dolar ile 2019 sonuna göre 21.8 milyar dolar, 2018 sonuna göre ise 48.2 milyar dolar gerilemiştir. 2018 sonuna göre bakıldığında, şirketlerin döviz varlıkları 26.0 milyar dolar artışla 138.6 milyar dolara yükselirken, döviz cinsi yükümlülükler de 22.2 milyar dolar gerileyerek 297.0 milyar dolar olmuştur.

Sonuç itibariyle şirketler kesiminin halen döviz yükümlülüklerinin daha fazla olduğu ve kurlardaki düşüşten olumlu etkilendikleri anlaşılmaktadır.

Bireyler  yüklü miktarda döviz aldı

Bireylerin ise Kasım sonunda 163.2 milyar dolarlık DTH ve 6.6 milyar dolarlık döviz cinsi DİBS ve eurobond olarak toplam 169.8 milyar dolarlık döviz varlığı vardır. Bilindiği gibi bireylerin döviz cinsinden borçlanma imkanları olmadığı için net olarak da döviz pozisyon fazlası bu seviyededir. Bireylerin net döviz varlığı 2019 sonuna göre 27.7 milyar dolar, 2018 sonuna göre de 53.3 milyar dolar artmıştır.

Toplamda, özel sektörün  döviz fazlası var

Şirketler ve bireylerin yanında, özel bankaların da döviz pozisyonlarını bu rakamlara eklediğimizde, özel sektörün toplam döviz pozisyonunun Kasım itibariyle 17 milyar dolar fazlaya geçtiği görülmektedir. Bu da 2006 yılından beri en yüksek döviz pozisyon fazlası anlamına gelmektedir. Özel sektörün döviz pozisyonu 2019 yılına göre 51.7 milyar dolar, 2018 sonuna göre de 104.2 milyar dolar artış göstermiştir. (Grafik 1).

Kamu bilançosunda  dev FX açıkları

Özel sektörün yanında, kamu sektörünün de döviz pozisyonunu hesaplamaya dahil ettik. Hazine’nin döviz yükümlülüğü olarak döviz cinsinden borç stokunu, TCMB’deki döviz hesabındaki tutarı da döviz varlığı olarak dikkate aldık. TCMB’nin bilanço içi döviz pozisyonundan, bilanço dışında yer alan bankalarla swap miktarını çıkartarak net pozisyonu hesapladık. Bunların yanında, kamu bankalarının döviz pozisyonunu da bu gruba dahil ettik.

Bu şekilde hesaplandığında, kamu sektörünün döviz pozisyonu 2019 yılında 7.1 milyar dolarlık nispeten sınırlı bir artışla 70.0 milyar dolarlık açığa işaret ettikten sonra, 2020 yılının ilk 11 ayında 100.2 milyar dolarlık çok keskin bir artışla 170.2 milyar dolarlık açığa yükselmiştir. 2020 yılındaki bu artışın 77.3 milyar dolarlık kısmı TCMB’nin net açık pozisyonundaki artışla, 27.4 milyar dolarının da merkezi yönetim döviz borç stokundaki artışla ilgili gözükmektedir. Bunlara karşılık, kamu bankalarının döviz pozisyon açığı fazla değişmemiş, Hazine’nin TCMB’deki döviz mevduatı da 4.6 milyar dolar artışla net pozisyonu olumlu etkilemiştir.

Dengeler değişti, kur riski kamuya yıkıldı

Sonuç itibariyle, 2018 sonuna göre özel sektör döviz açık pozisyonunu 104.2 milyar dolar kapatırken, kamu sektörü de benzer boyutta pozisyon açmıştır. Böylece kamu ve özel sektörün toplam döviz açık pozisyonu Kasım sonu itibariyle 153 milyar dolarlık açığa işaret etmektedir. Ayrıca toplam pozisyon açığı, 2019 yılındaki geçici toparlanmanın dışında, 2016 yılından beri yataya yakın seyretmektedir ve 2009 yılındaki 39 milyar dolarlık açığa göre belirgin olarak yükselmiştir. (Grafik 2)

Önümüzdeki dönemde toplam döviz pozisyonunun azaltılması, dış kırılganlıkların iyileşmesi anlamında öncelikli konu olacaktır. Bunun için özellikle kamu borç stokunda kademeli olarak döviz ağırlığının düşürülmesi ve TCMB’nin döviz pozisyon açığını azaltması önemli olacaktır. Bunun yanında, özel sektörde ters dolarizasyon eğilimi ile döviz varlıkların azalması durumunda, özellikle şirketler kesiminde döviz yükümlülüklerde tekrar artışın önüne geçmek kritik öneme sahip olacaktır. Bütün bu konularda ilerleme sağlanabilmesi için ise enflasyonun hedeflerle uyumlu seviyelere gelmesi, bu doğrultuda yerli paraya güvenin güçlendirilmesi, sermaye girişlerinin güçlü seyretmesinin sağlanması ve cari açığın daralması gerekecektir.

QNB Finansbank Bülteni’nden alıntıdır

Naci Ağbal: Merkez Bankası rezerv biriktirmeye başlayabilir

FÖŞ son kez Dolar, Borsa ve Altın anlattı: Altı ay sonra yine sorun

TL tahviller yeniden yabancıların ilgisini çekiyor

ANALİZ: Kredi bitti, iflas ve konkordatolar patlayacak

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

haber 24 ntv spor izmir haber istanbul haber bina guvenlik sistemi guvenlik sistemi teknim alarm sistemi kamera sistemi kamera sistemi bakıcı kamera sistemi bakıcı kamera sistemi Google
şişli escort bayan şişli escort şişli escort şişli escort bayan